Zakola – Co to jest? Przyczyny i profilaktyka

Zauważasz, że przy porannym układaniu włosów dłużej niż zwykle przyglądasz się linii włosów z niepokojem? Jest to naturalna reakcja, gdy obserwujesz pogłębiające się zakola. Są one źródłem realnego dyskomfortu psychicznego i potrafią obniżać pewność siebie – szczególnie w młodym wieku. Zanim jednak wpadniesz w panikę, warto poznać fakty, ponieważ nie każde cofnięcie się linii włosów oznacza początek łysienia.

Przygotowaliśmy poradnik na temat tego, czym są zakola, jakie są ich najczęstsze przyczyny i jak wdrożyć profilaktykę, by jak najdłużej utrzymać zadowalająca linie włosów. Skorzystaj z wiedzy zespołu Centrum Zdrowego Włosa i już teraz dołącz do grona naszych zadowolonych klientów.

Czym są zakola? Definicja i różnica między dojrzewaniem linii włosów a łysieniem

Zakola to potoczne określenie stopniowego przerzedzania i cofania się linii włosów w okolicy skroniowo-czołowej. Nadaje ono fryzurze charakterystyczny kształt litery M lub V, stanowiąc wyraźny kompleks wielu mężczyzn. Całkowite wyłysienie tej strefy to jednak rzadkość, ponieważ pojawiające się zakola to zazwyczaj długotrwały proces o zmiennym, zależnym od przyczyny nasileniu.

SEBORADIN Fito Cell Maska stymulująca wzrost włosów z komórkami macierzystymi	VERDELOVE Delpos Szampon przeciwko wypadaniu włosów	KAMIWAZA wcierka, naturalny stymulator wzrostu
Zobacz	Zobacz	Zobacz

Kluczowe jest odróżnienie dwóch różnych zjawisk. Naturalne, niewielkie cofnięcie się młodzieńczej linii włosów dotyka większości mężczyzn między późnymi nastolatkami a trzydziestym rokiem życia i zwykle zatrzymuje się po przesunięciu o ok. 1-1,5 cm. Jest to tzw. dojrzała linia włosów, czyli w pełni fizjologiczny etap dorastania. 

Aż 96% mężczyzn z tak ukształtowaną, stabilną linią włosów nigdy nie rozwija poważniejszego łysienia. Prawdziwe zakola, będące pierwszym sygnałem łysienia androgenowego nie zatrzymują się samoistnie, a proces bywa niesymetryczny i głębszy po jednej ze stron głowy. Warto też odróżnić je od tzw. wdowiego czuba, czyli trójkątnego kształtu widocznego od dzieciństwa. Zakola rozwijają się stopniowo wraz z wiekiem, lecz oba zjawiska mogą współwystępować.

Problem wbrew stereotypom nie dotyczy mężczyzn po przekroczeniu określonej granicy wieku. Nawet dwudziestoparolatkowie bywają zaskoczeni pierwszymi, delikatnymi zakolami, a łysienie androgenowe dotyka nawet 70% mężczyzn i 40% kobiet. Dobra wiadomość jest taka, że im wcześniej rozpoznasz zmianę, tym więcej masz możliwości działania.

Przyczyny powstawania zakoli – Dlaczego linia włosów się cofa?

Za większość przypadków zakoli odpowiada biochemia i enzym 5-alfa-reduktaza. Przekształca on testosteron w dihydrotestosteron (DHT), który jest silniejszą pochodną tego hormonu. U osób z predyspozycją genetyczną mieszki włosowe w okolicy skroniowo-czołowej reagują na DHT silniej, ponieważ hormon łączy się z receptorami androgenowymi wewnątrz, skracając kolejne cykle wzrostu włosa i prowadząc do jego stopniowej miniaturyzacji. Oznacza to, że z każdym cyklem włosy odrastają cieńsze, krótsze i słabsze, aż mieszek przestaje produkować widoczny włos. 

Wrażliwość na DHT jest w dużej mierze zapisana w genach. Warianty genu receptora androgenowego odpowiadają za ok. 40% ryzyka wystąpienia łysienia androgenowego u mężczyzn, a predyspozycję tę dziedziczy się zarówno po stronie ojca, jak i matki.

Ciekawostka. Jest to mechanizm działający wbrew popularnemu przekonaniu, że o łysieniu decyduje wyłącznie gen dziadka od strony matki. 

Sama obecność genetycznej predyspozycji nie oznacza, że problem na pewno wystąpi. O tym, kiedy i jak intensywnie się ujawni, decydują dodatkowo hormony, wiek oraz czynniki środowiskowe. Musisz też wiedzieć, że włosy w okolicy potylicznej są mniej wrażliwe na DHT. Dlatego nawet przy zaawansowanych zakolach ta strefa zwykle pozostaje gęsta.

Linię włosów potrafią przesunąć do tyłu również:

• zaburzenia pracy tarczycy,
• długotrwały stres, który wytrąca z równowagi naturalny cykl wzrostu włosa,
• niedobory białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B,
• nadmierna stylizacja termiczna i zbyt ciasne fryzury, powodujące napięcie skóry głowy,
• u kobiet dodatkowo hormonalne wahania związane z ciążą, porodem czy menopauzą.

Dobra wiadomość! Na większość czynników masz wpływ. To najlepszy punkt wyjścia do rozmowy o skutecznej pielęgnacji i profilaktyce. Pamiętaj, że w razie pytań, zespół Centrum Zdrowego Włosa pomoże Ci znaleźć produkty pielęgnacyjne do zamówienia online. 

PELO BAUM Stymulujące serum przeciwko wypadaniu włosów	MEDAVITA Lotion Concentree Anti-Hair Loss Treatment Wcierka tonik stymulująca porost	ORISING HG System Lotion przeciw wypadaniu włosów
Zobacz	Zobacz	Zobacz

Zakola czy łysienie androgenowe – Jak ocenić stopień zaawansowania?

Punktem odniesienia jest naturalna, dzienna utrata włosów. Mieści się ona w przedziale 50-100 sztuk w ciągu doby i jest efektem fizjologicznego cyklu wzrostu.

Pomocny bywa też tzw. test pociągania. Bez czesania włosów przez minimum 6 godzin chwyć niewielki, suchy kosmyk i pociągnij go stanowczym, ale niezbyt mocnym ruchem. Następnie policz, ile włosów zostanie ci w dłoni. Jeśli wypadnie ich ok. 10, może to wskazywać na nasilone wypadanie wymagające bliższej obserwacji. Wynik nie zastąpi jednak diagnozy specjalisty i musisz o tym pamiętać.

Drugim praktycznym narzędziem są zwykłe zdjęcia. Warto porównać obecny wygląd linii włosów z fotografiami sprzed 2-3 lat, które zrobione są w podobnym świetle. Jeśli różnica jest ledwo zauważalna, prawdopodobnie masz do czynienia z fizjologicznie stabilną, dojrzałą linią włosów. Sygnałem ostrzegawczym są natomiast wyraźna asymetria między skroniami i stopniowa miniaturyzacja włosków wzdłuż linii czoła.

Do precyzyjnej oceny stopnia zaawansowania problemu u mężczyzn trychologia posługuje się siedmiostopniową skalą Norwooda-Hamiltona.

• Pierwszy etap oznacza brak zmian w linii włosów. 
• Drugi etap to delikatne cofnięcie się głównie przy skroniach. 
• Trzeci etap to wyraźne, symetryczne zakola w kształcie litery M, U lub V, którym zwykle towarzyszy przerzedzenie na czubku głowy. 

Skala ta nie sprawdza się u kobiet. U Pań włosy wypadają zwykle równomiernie na całej powierzchni głowy, a nie w formie cofającej się linii. Do tego celu trycholodzy stosują skalę Ludwiga lub Sinclair.

Pamiętaj! Żaden z domowych testów nie zastąpi profesjonalnej diagnostyki. Jeśli masz obawy, skontaktuj się czym prędzej z trychologiem i umów się na wizytę.

Pielęgnacja i profilaktyka zakoli – Jak spowolnić cofanie się linii włosów?

Szukając profilaktyki zakoli, zwróć uwagę na kilka sprawdzonych elementów składu kosmetyków. Warto skupić się na takich składnikach aktywnych jak:

• Kofeina wydłuża fazę wzrostu włosa i przeciwdziała miniaturyzacji mieszków wywołanej przez DHT. Badania potwierdzają, że jej regularne stosowanie może znacząco redukować wypadanie włosów przy łysieniu androgenowym. 
• Peptydy obecne m.in. w serum i ampułkach, pobudzają mieszki do produkcji brakujących składników budulcowych, skracają fazę spoczynkową włosa i zwiększają jego grubość. 
• Palma sabałowa jest naturalnym wsparcie dla włosa. Jest to składnik pomocny w ograniczaniu wypadania włosów o podłożu hormonalnym. 
• Niacynamid i prebiotyki wzmacniają barierę ochronną skóry głowy, tworząc lepsze warunki do jej regeneracji.

Ważna wskazówka! Im wcześniej w spisie INCI widnieje składnik, tym wyższe jest jego stężenie w produkcie. Wyjątek stanowią składniki poniżej 1%, ponieważ ich kolejność bywa dowolna. Jeśli kofeina czy peptydy pojawiają się dopiero na końcu listy, ich stężenie może być zbyt niskie, by dało się odczuć efekt.

Format kosmetyku ma znaczenie 

Szampon zapewnia krótki, ale częsty kontakt składnika ze skórą głowy przy każdym myciu. Odżywki i maski odżywiają włos na całej długości. Z kolei serum i ampułki dzięki najwyższemu stężeniu aktywów i aplikacji bez spłukiwania uznaje się za formę najbardziej efektywną przy zakolach.

Efekty nie pojawią się jednak z dnia na dzień. Wymagają często wielu tygodni systematycznego stosowania. Warto wspierać pielęgnację kosmetyczną codziennym, kilkuminutowym masażem skóry głowy poprawiającym mikrokrążenie oraz dietą bogatą w białko, zdrowe tłuszcze omega-3, warzywa i owoce. Zrezygnuj z używek jak papierosy, czy napoje wyskokowe lub inne substancje stanowiące dla organizmu toksynę.

Pamiętaj, że kosmetyki trychologiczne skutecznie wspierają kondycję włosów i spowalniają proces ich wypadania. Nie zastąpią one zatem profesjonalnej konsultacji z trychologiem i wdrożenia kompleksowej terapii.

DERMAHEAL Odżywka powstrzymująca wypadanie włosów i pobudzająca do wzrostu	GENACTIV Colostrum Szampon przeciw wypadaniu włosów	DERMOMEDICA Growth Hair Serum 1 Serum na porost włosów z aktywnymi czynnikami wzrostu
Zobacz	Zobacz	Zobacz

Kiedy zakola to sygnał, by skonsultować się ze specjalistą?

Zauważasz szybkie, widoczne pogłębianie się zakoli w ciągu kilku miesięcy lub wyraźną asymetrię, równoczesne przerzedzenie na czubku głowy czy prześwitującą skórę głowy? Są to sygnały, którą mówią, że warto jak najszybciej spotkać się z trychologiem.

Konsultacja zwykle zaczyna się od rozmowy. Trycholog pyta o codzienne nawyki, dietę, przebyte choroby i stosowane kosmetyki. Następnie przeprowadza badanie trichoskopem, czyli specjalistyczną kamerą pozwalającą obejrzeć skórę głowy i mieszki włosowe w dużym powiększeniu. Jest ono bezbolesne i nieinwazyjne. W wielu przypadkach trycholog zleca też badania krwi, czyli morfologię, pełny profil tarczycowy, poziom żelaza, ferrytyny oraz witaminy D3. Pomaga to wykluczyć przyczyny niezwiązane z hormonami płciowymi. Na tej podstawie specjalista może też ocenić, czy mieszki wciąż mają potencjał do odrostu (łysienie niebliznowaciejące), czy proces jest już nieodwracalny (typ bliznowaciejący). 

Pamiętaj, że wcześnie podjęta reakcja daje większe szanse na spowolnienie, a czasem zatrzymanie postępu zakoli. Świadoma, systematyczna pielęgnacja połączona z czujnością wobec sygnałów ostrzegawczych to najlepsza strategia.